“YONG’IN XAVFSIZLIGI BELGILARI” PAZL OʻYINI
Rivojlantiruvchi maqsad: Bolalarga yong’in xavfsizligi belgilari (yong’in tugmasi, evakuatsiya chizig’i, ogohlantiruvchi belgilari) haqidagi tushunchalarni mustahkamlash.
Oʻyinning borishi:
Bolajonlarga: “Yong’in xavfsizligi belgilari: yong’in tugmasi, evakuatsiya chiqish yo’llari, ogohlantiruvchi signallarni bilasiz-a? Kelinglar, hozir kichik guruhlarga bo’linib, stol ustidagi pazl bo’laklaridan bittadan olasiz. Bir xil rangdagi bo’laklarni bitta qilib birlashtirasizlar va bu tasvirda yong’in xavfsizligi belgisining qaysi turini tasvirlanganini aytasizlar.”
Har bir guruh a’zolaridan biri, o’zlari yig’gan pazl bo’lagida yong’in xavfsizligi bilan bog’liq belgi yoki holatni tanib, ushbu belgi nima uchun zarur ekanini tushuntiradi.
Bu o’yin bolalarga yong’in xavfsizligi haqida bilish, xavfli vaziyatlarda qanday harakat qilish kerakligi bo’yicha muhim tushunchalarni o’rgatadi.
“SOG`LOM BO`LISH UCHUN NIMA QILISHIMIZ KERAK?” O`YINI
Rivojlantiruvchi maqsad: bolalarda sog`lom bo`lish uchun nima qilishimiz kerakligi haqida tushunchalarini mutahkamlash. Bolalarning koptok ilib olish malakasi oshadi. Bolalar nutqi rivojlanadi, fikrlash doirasi kengayadi. Kayfiyati ko`tariladi.
O`yinning borishi: Bolalar doira shaklida turadilar. Tarbiyachi koptokni qo`liga olib, o`yinni boshlab beradi. Tarbiyachi: sog`lom bo`lish uchun nima qilamiz? Koptokni ilib olgan bola: “Sog`lom bo`lish uchun xojatxonaga borgandan keyin qo`llarimizni yaxshilab yuvamiz.
Tarbiyachi. Keyin yana nimalar qilamiz? Koptokni ilib olgan bola: “Sog`lom bo`lish uchun ovqatlanishdan oldin qo`llarimizni tozalab yuvamiz” Tarbiyachi: sog`lom bo`lish uchun nima qilamiz? Koptokni ilib olgan bola: “Sog`lom bo`lish uchun ovqatlanib bo`lgach qo`llarimizni yuvamiz” O`yin shu tarzda davom etadi.
TANA QISMLARINI O`RGANAMIZ, SHAXSIY GIGIENA QOIDALARI
Rivojlantiruvchi maqsad:7 yoshdagi bolalarni odamning tana qismlari bilan tanishtirish, aqliy rivojlanish hamda bilish darajasini oshirishga mo`ljallangan. O`yinchoqda mavjud bo`lgan 66 ta ovozli knopkalar kichik yoshdagi bolalar e`tiborini ham jalb qilib, qiziquvchanligini oshiradi.
Bolani lug`at boyligini, bog`langan nutqini, nutqning grammatik tomonini, fonematik idrokni, mayda qo`l matorikani, so`zlarni to`g`ri talaffuz qilishga, mustaqil nutqni va bilish jarayonlarini rivojlantiradi
Gigienik talablar: Yorqin rangli, nam tozalash ishlari uchun mos bo`lishi kerak.
“YO`L HARAKATI XAVFSIZLIGI” TA`LIMIY O`YINI TO`PLAMI
Rivojlantiruvchi maqsad: maktabgacha yoshdagi bolalarni svetofor, yo`l belgilari, yo`l harakati qoidalari bilan tanishtirish, shu haqidagi bilimlarini mustahkamlash.
Ta`limiy vazifasi: yo`lning transport qatnov qismi va yo`lovchilar uchun ajratilgan joylari haqida ma`lumotlar berish, yangi so`zlarni (er osti yo`li, er ustki qatnov qismi, chorraha) o`zlashtirib, so`z lug`atini boyitish, DAN xodimi, haydovchi kasbi bilan tanishtirish va ularning vazifalari haqida so`zlab berish.
Rivojlantiruvchi vazifasi: ko`rish, eshitish qobiliyatlarini va xotirasini rivojlantirish, tasavvur va tushunchalarni kengaytirish.
Tarbiyaviy vazifasi: yo`l harakati qatnov qismida o`ynamaslik, kattalarga yo`l berish, harakatlanish chog`ida xavfsizlikni ta`minlash va yo`l belgilariga ahamiyat berish, shuningdek, muammoli vaziyatlarda o`zlarini tutishga o`rgatish.
Faollik markazi bilan ishlash yuzasidan qisqacha qo`llanmalar: yo`l harakati haqida bolalar bilan suhbatlar uyushtirish, savol-javoblar o`tkazish, mavzuga oid she`r, qo`shiq va topishmoqlarni ayttirish, turli rolli o`yinlarni sahnalashtirish, “Yo`lga qara!”, “Bu qaysi belgi?”, “Nima qilish kerak?”, “Qizil, sariq va yashil”, “Haydovchi va yo`lovchi” o`yinlarini o`ynatish.
SOG‘LOM ODIMLAR
Maqsad: Bolalarga jismoniy faollikning foydasi va to‘g‘ri qadam tashlash texnikasini o‘rgatish.
O‘yin: Bolalar bir necha turdagi qadam tashlash usullarini (tez yurish, sakrash, tik yurish) sinab ko‘radilar. O‘yin davomida “Sog‘lom” so‘zi aytilganda ular qo‘llarini ko‘tarmoqchi, “Turmush” so‘zi aytilganda esa bir qadam oldinga odimlaydi.
Xavfsizlik bo‘yicha maslahat: O‘yin boshida va davomida bolalarga bir-biridan masofa saqlash va xavfsiz yurish haqida eslatib turiladi.
QACHON TO‘XTASH VA QACHON YUGURISH
Maqsad: Tezlikni to‘g‘ri nazorat qilish va signalga javob berishni o‘rgatish.
O‘yin: Bolalar qator bo‘lib turib, murabbiy signal berganda yugurishni boshlaydilar. Qachonki murabbiy qizil bayroqni ko‘tarsa, bolalar to‘xtaydi, yashil bayroq esa yugurishni davom ettirishni bildiradi.
Xavfsizlik bo‘yicha maslahat: Bolalar to‘xtash vaqtida oyoqlarini xavfsiz turg‘izish uchun yumshoq yostiqlardan foydalanish mumkin.
TO‘G‘RI OVQATLANISHNI TOP
Maqsad: Sog‘lom ovqatlanish odatlari va to‘g‘ri ovqatlarni tanlash haqida bilim berish.
O‘yin: Murabbiy turli xil oziq-ovqat rasmlarini ko‘rsatadi va bolalarga bu ovqatlar sog‘lommi yoki yo‘qmi deb so‘raydi. Bolalar sog‘lom ovqat uchun qo‘llarini ko‘tarsinlar, sog‘lom bo‘lmagan ovqat uchun esa qimirlamasliklari kerak.
Xavfsizlik bo‘yicha maslahat: O‘yin davomida bolalar bir joyda turib o‘ynashi sababli xavfsizlik xavfini minimallashtiradi.
XAVFSIZ YO‘L HAQIQATI
Maqsad: Yo‘l harakati qoidalarini o‘rganish va xavfsiz harakatlanishni tushuntirish.
O‘yin: Maxsus chizilgan yo‘lda bolalar piyodalar yoki mashina haydovchilari rolini o‘ynashadi. Signal chiroqlarining rangiga qarab harakatlanishni o‘rganadilar.
Xavfsizlik bo‘yicha maslahat: Murabbiy bolalarga harakat paytida bir-biriga yo‘l berish qoidalarini tushuntiradi.
XAVFSIZLIK KUBIGI
Maqsad: Turli xavfsizlik qoidalarini esda qoldirish.
O‘yin: Bolalar kichik kubikni tashlaydi va har bir yuzida bir xavfsizlik vazifasi yozilgan bo‘ladi (masalan, “O‘yinchoqlarni tartibga solish”, “Gazni nazorat qilish”, “Elektr jihozlaridan uzoq turish”). Bolalar o‘sha vazifani sahnalashtirib ko‘rsatadi.
Xavfsizlik bo‘yicha maslahat: O‘yin davomida bolalarga yordam berish va o‘yin qoidalarini tushuntirib turish kerak.
Ushbu o‘yinlar bolalar jismoniy va psixologik xavfsizligini ta’minlaydi, sog‘lom turmush tarzi haqida bilishlariga yordam beradi va ular o‘rtasida ijobiy o‘zaro ta’sirni kuchaytiradi.